Grenzen stellen

In grenzen stellen ben ik nooit zo’n ster geweest. Ik ging altijd maar door en door. Ik weet nog dat ik zelfs een keer zo ver door was gegaan, dat ik letterlijk op de grond viel en niet meer kon stoppen met huilen. Maar grenzen stellen is iets wat ik wel geleerd heb.

Foto door Mariska – Grotografie

En het is daarnaast ook ontzettend belangrijk om grenzen te leren stellen, voor iedereen. We leven in zo’n drukke maatschappij waarin de lat zowel op school als op het werk heel hoog wordt gelegd. Soms lijkt het haast onmogelijk om daar ook maar enige vorm van begrenzing in te kunnen vinden. Ik ben ook niet de enige. Ik heb van anderen in mijn omgeving ook wel de zin gehoord: “Ja, dat kan gewoon niet. Als ik dat doe dan heb ik mezelf daar mee op het werk en wordt het gewoon weer opgevuld met iets anders als ik het van me afschuif. Ook houd ik in de vakantie mijn mail bij anders is het geen doen.” Het is eigenlijk van de zotte als ik dat zo lees. Je hebt dan niet eens volledig vakantie, want je bent alsnog bezig. Het feit dat het je onmogelijk wordt gemaakt om grenzen te stellen bij sommige bedrijfsculturen vind ik bizar.

Maar ik herken het wel. Ik heb ook wel situaties gekend waarin ik zo in mijn werk opging, dat het me veel te veel werd. Ik kwam niet meer aan mezelf toe en had het gevoel dat mijn dag alleen maar bestond uit een paar dingen. Het werk stond voorop en daarmee verwaarloosde ik toen mezelf. Zoals te weinig eten of makkelijk eten en meteen beginnen met werken na het opstaan. Dat voelde helemaal niet fijn, want ik wilde niet alleen maar met mijn werk bezig zijn.

Dit was in 2013 toen ik zowel parttime ZZP’er was en parttime een baan als logopedist had. Eigenlijk achteraf gezien was dat veel te veel. Twee blogs runnen met hart en ziel (twee bedrijven dus) en een baan als logopedist er naast waarin ik ‘s avonds nog vaak online trainingen moest geven of een weekend weg moest om op een beurs te staan.

Ik moest daarnaast ook van mezelf minstens twee keer per week sporten. En dan niet zomaar sporten, maar mezelf echt afbeulen. Ik maakte belachelijk lange wandelingen met Noa omdat ik me veel te verantwoordelijk voelde  en niet naar mijn lichaam luisterde. Zo fietste ik gerust nog een uur met haar terwijl ik net 1,5 uur zwaar gesport had.  En ik deed ook het meeste in het huishouden, want ik wilde een schoon en opgeruimd huis. Alles moest op orde en perfect.

Ik las laatst in een oude 2Keep a Diary deze uitspraak terug: “Zoals mijn moeder zou zeggen, je weet van voren niet dat je van achteren leeft.” Dat was in die tijd ook zo, ik had het veel te druk. Grenzen stellen, wat is dat?

En dit begon allemaal al tijdens mijn studietijd. Ik heb alleen zonder dat door te hebben het patroon van keihard knallen vrolijk doorgezet toen ik eenmaal ging werken. Nu ben ik me bewust dat ik dit patroon heb ontwikkeld, maar toen was ik me daar niet bewust van. Ik had beter na mijn tweede stage even kunnen stoppen, omdat het geestelijk toen al niet zo goed met me ging. Het had voor mezelf goed geweest om even een half jaar een break te nemen. Een studiegenoot van mij had dat namelijk wel gedaan en ik zei nog tegen haar: ‘Dat had ik ook beter kunnen doen volgens mij.’ In plaats daarvan verhuisde ik naar Staphorst en heb ik die laatste stage op mijn tandvlees gedaan. Alles om dat papiertje te halen binnen vier jaar. En daarna dus meteen aan het werk en twee bedrijven runnen. Hoppa.

Je kunt pas grenzen leren stellen als je naar je lichaam leert luisteren. Dat deed ik niet, ik wist niet eens hoe dat moest. Ik was ook lekker eigenwijs en het lukte toch allemaal? Totdat je een keer huilend op de grond valt en beseft dat je roofbouw op je lichaam (en geest!) hebt gepleegd. Na jaren nooit grenzen te hebben gesteld, was dit letterlijk en figuurlijk het breekpunt.

Nu is het ondertussen 2017 en is er veel veranderd in de afgelopen jaren. Ik ben volwassener geworden, werd me bewust van dit patroon en heb ook flink wat stappen genomen op het gebied van persoonlijke ontwikkeling. Hierdoor werd ik me bewuster van de signalen van mijn lichaam. En wat moest ik wennen hieraan, maar het geeft wel meer rust. Het is niet makkelijk om dat patroon te doorbreken maar wel mogelijk. Dat begint met de signalen van je lichaam te leren begrijpen en deze serieus te nemen.

Zeker mijn zwangerschap gaf hier een extra boost aan. Dan moet je wel en sta je behoorlijk in contact met je lichaam. Als je niet rustig aan doet, schopt het namelijk gewoon letterlijk terug haha! Goed klankbord zo’n buik.

Dus nam ik een tussenjaar op school. Jaar 1 heb ik afgerond, maar ook daaraan merkte ik dat het me moeite kostte die laatste twee maanden. Maar ik ben toch trots dat ik dat gedaan heb. In de eerste instantie wilde ik na mijn bevalling gewoon doorgaan met Psychosynthese jaar 2, maar nu zie ik ook wel in dat dit niet realistisch is. En ik zou dan zeker de signalen van mijn lichaam negeren.

Ook had ik een gesprek met Nienke over stichting ChickStart. We staan er nog steeds volledig achter maar merken ook dat dit veel van ons vraagt. Teveel op dit moment in ons leven. Dus ook dat hebben we op een lager pitje gezet.

Ook zou ik in de eerste instantie op alle open dagen aanwezig zijn van de Psychosynthese Academie. Echter, merkte ik ook dat ik dat niet meer kon en ben ik uiteindelijk een dag geweest. Dat vond ik geweldig en was ook meer dan genoeg. Daarnaast vonden ze het juist goed dat ik mijn grenzen aan gaf. Tja, dat kun je alleen zelf doen. Niemand gaat jouw grenzen bepalen.

Waar ik pas echt grenzen leerde stellen was bij de cursus EFT. Ik vond het zo moeilijk, als het me teveel werd, om weg te lopen uit de groep. Dat voelde als falen en alsof ik anderen niet kon ondersteunen. Dat accepteren was heel lastig. Maar het moest echt. Dat voelde ik aan alles. Door mijn zwangerschap kon ik niet meer al te heftige, persoonlijke ontwikkelingscursussen volledig meedraaien. Maar juist het leren grenzen stellen was voor mij een persoonlijke hindernis. In die zin bestaat falen helemaal niet. Ik heb niet gefaald door die cursus niet af te ronden, ik heb er alleen maar van geleerd en er een hoop rust voor terug gekregen door zelf het heft in handen te nemen en te stoppen.

Door steeds meer grenzen te stellen en voor mijn eigen geluk en gezondheid te kiezen, merk ik dat er veel meer rust in mijn leven is gekomen. Die balans is fijn. Zo hou ik meer tijd over voor andere waardevolle dingen zoals mediteren en echt bewust genieten van dingen die ik doe. Ook merk ik dat ik wel waakzaam moet zijn voor dit hardwerkende patroon in mijn leven. Ik heb een harde werker in mij zitten en daardoor kan ik veel in korte tijd voor elkaar krijgen, maar ik mag soms ook joggen in plaats van sprinten. En soms…hoef ik niet hard te werken maar mag ik ook op mijn “luie gat” zitten. Genietend van de vrijheid en de wereld om me heen.

“Vrijheid bestaat in het erkennen van grenzen” – Krishnamurti

23 reacties

Kim -

Mooi verwoordt Martine!

Emke -

Mooi artikel Martine. Ik herken je verhaal, altijd alles geven en nog meer op het werk maar ook daarnaast. Zelf ben ik ook iemand die niet houd van fouten maken, ook hsp wat daar ook wel een kenmerk van is. Maar na een burn out heb ik ook het roer omgegooid en werk gaan doen wat ik echt leuk vind in een winkel zonder de verantwoordelijkheid van in mijn eentje een bedrijf op je schouders wat ik hiervoor deed(en waarvan ik het werk niet leuk vond)

Daarnaast ben ik begonnen met het opzetten van mijn eigen bedrijf waar ik echt doe wat ik leuk vind en het zal altijd bewust blijven zoeken naar de balans blijven, want je hebt dan toch 2 banen. Maar zo belangrijk dat je iets doet waar je energie van krijgt, en dat wanneer je lichaam zegt dat het even teveel word je ook daadwerkelijk zegt Nee ik kan die dag niet invallen of Nee ik heb wat me-time nodig. Ik merk ook dat je daar zon veel leuker persoon van word, genieten van de kleine dingen en genieten van yoga of wandelen in de natuur zulke heerlijke fijne rustmomenten zijn zo belangrijk!

Goed dat je dit artikel hebt geschreven, ik denk dat heel veel mensen iets van jou kunnen leren.

Keep up the good work!

Groetjes Emke

S -

Ik ging alleen maar door en over mijn grenzen heen op werk. Alles kon, flexibel en deed wat de baas vroeg. Tot dat ik door een bedrijfsongeval thuis zat met een zware hersenschudding. Het duurde lang voordat ik kon toegeven aan de rust maar ook weer tot ik aan het werk kon. Helaas was er veel onbegrip op het werk voor mijn situatie. Sindsdien ben ik beter geworden in mijn lichamelijke grens aan te voelen en staat mijn gezondheid voorop.

Martine -

Toen ik in 2014 thuis kwam te zitten na een klaplong agv de enorme werkstress en dit uitmondde in een enorm arbeidsconflict, wist ik dat het anders moest.
Hoe en wat wist ik nog niet, maar het enige dat ik wel wist was dat ik nooit meer 40 uur wilde werken.
Dat is gewoon te veel voor mij.
Ik heb dat altijd wel aangevoeld maar ik vond dat ik maar door moest gaan.
De mogelijkheid was er niet om minder te werken.
Totdat je dus thuis komt te zitten.
Nu, 3 jaar later, heb ik uiteindelijk een parttime baan gevonden die perfect aansluit bij mijn interesses.
Het is totaal anders dan wat ik voorheen deed maar het belangrijkste is dat ik parttime werk.
Ik erken nu dat ik dat nodig heb en gewoon niet meer kan en wil werken.
En dat is heel bevrijdend!

Roos -

Ik voel me heel erg ‘aangesproken’ door dit artikel. Ik vind grenzen stellen enorm lastig en ik merk dat het steeds slechter gaat. Mijn middelbare school tijd was echt een hel doordat het niveau te hoog gegrepen was en ik altijd 24/7 met school bezig was ( 6 jaar). Ik ben ook nog een jaar blijven zitten waardoor ik nog meer de druk had om te slagen. Op dit moment zit ik in mijn eerste jaar en heb letterlijk de hele kerstvakantie elke dag zitten huilen door de stress van examens. Ik heb het gevoel dat ik het mentaal niet meer aan kan. Helaas mag ik geen tussenjaar nemen van mijn ouders want ik denk dat het zeker helpt voor mij om alles op een rijtje te zetten en vooral te rusten. Misschien ga ik dan maar voor een eigen traject op school want ik denk dat ik nu echt naar mezelf moet luisteren. Dan doe ik langer over mijn studie maar dat maakt niks uit, denk ik. Uiteindelijk trek je het niet meer en val je letterlijk op de grond en kan je alleen maar huilen. Bedankt voor het schrijven van dit mooie artikel, heeft me absoluut laten nadenken en het gevoel gegeven dat ik niet alleen ben. Bedankt!.

Lois -

Wat fijn dat je voor jezelf nu toch al eens stap hebt gemaakt om te denken over een eigen traject. Je studie later afronden is prima, als dat ervoor zorgt dat jij weer goed in je vel zit is dat het waard. Zelf doe ik inmiddels 2 jaar langer over mijn studie, maar ik voel me beter dan voorgaande jaren. Luisteren naar jezelf is het allerbelangrijkst, succes!

Jana -

Zo herkenbaar. Ik heb ook echt het gevoel dat ik me voorbijraas. Maar ik heb echt geen idee hoe ik dit lan veranderen. Mijn vriend heeft 2 jaar geleden zijn droom waargemaakt: een eigen zaak. En gaandeweg is die zaak ook heel mijn leven gaan beheersen. Ik werk zelf voltijds (+regelmatig avond en weekendwerk), op zaterdag help ik in de winkel, tijdens drukke periodes neem ik op mijn werk verlof om te kunnen helpen (vaak van 6 tot 24u…). Daarnaast doe ik het hele huishouden (heb wel een poetshulp), omdat mijn vriend elke dag laat thuis is en. 7 op 7 werkt. En ik volg ook naailes, iets wat ik heel leuk vind, maar ook steeds minder nog op kan brengen. Maar als ik dat schrap zal dat gauw opgevuld worden met nog meer werken.. Ik voel me schuldig als ik tegen mijn vriend zeg dat ik niet kom helpen, het voelt echt dat ik hem in de steek laat. Laatst had ik op vrijdag vrij en wilde ik echt eens iets leuks doen voor mezelf, maar uiteindelijk belde hij me om 8u op en had ie dringend hulp nodig. Die dag toch nog tot 15u op de zaal geweest…ik heb het er enorm moeilijk mee. Vooral omdat zijn droom nooit mijn droom was maar ik er wel helemaal in meegesleurd wordt. Maar als ik niet help, moet hij iemand aannemen en dat kost enorm veel geld… dat kan ik toch ook niet vragen? Alleszins heel wat stof om over na te denken. Bedankt voor dit artikel Martine.

Marijke -

Grenzen stellen is soms moeilijk. Ik werk deze week 70 uur (verpleegkundige in de thuiszorg). Werk in overvloed. Dat is erg veel maar ik ben ook het type;’ en door’. Zo ben ik ook opgevoed. Mijn normale werkweken zijn meestal 50 uur. Het ligt er ook aan wat voor werk je doet en wat je gewend bent. Stil zitten is niks voor mij.😉

Tineke -

Heel herkenbaar

Kelly -

Ik herken het helemaal! Grenzen stellen is niet mijn sterkste kant, met alle gevolgen van dien. Het is echt iets wat ik wil leren.

Sanne -

Heel herkenbaar. Zit momenteel met een burnout thuis en heb veel aan mediteren. Leuk om te lezen dat je daar ook veel aan hebt. Zou je daar misschien over kunnen bloggen?

Mariska -

Ik heb helaas een aandoening waardoor ik mijn grenzen niet goed aanvoel. Tegelijkertijd heb ik nog steeds te hoge verwachtingen van mijzelf en neig ik mijzelf te overvragen. Een killing combinatie kan ik je vertellen. Wat ik wel heb gemerkt dat voor mij goed werkt is om de verwachtingen die de maatschappij van je heeft meer los te laten. Ik werd bijvoorbeeld helemaal gek van alle prikkels die door social media tot mij kwamen. In deze tijd lijkt het wel alsof je 24/7 standby en online moet zijn, ‘in contact met anderen’. Voor mij persoonlijk werkt dit niet. Ik heb daarom de grens voor mijzelf gesteld door van zoveel mogelijk social media af te gaan om meer controle over alle prikkels te krijgen. Het zijn er immers al zoveel! Ik kijk wel blogs en youtube, maar zit bijvoorbeeld niet meer op Facebook. Het viel mij op dat ik zoveel nutteloze informatie kreeg via dat medium en wat voor negatief effect dit op mij had. Dus mijn grens is: ik bepaal welke informatie ik tot mij neem en hoeveel en wanneer. Ook al vinden mensen in mijn omgeving dit stom of onhandig. I don’t care.

Lenneke -

Ik herken dit enorm. Bij de psycholoog moest ik een oefening doen: zij kwam naar me toe lopen en ik moest haar stoppen als ze te dichtbij kwam. Uiteindelijk stonden we bijna met onze neuzen tegen elkaar en schrok ze van hoe dichtbij ik haar liet komen. Dat was voor mij na 26 jaar tot wel een eye-opener… Daarom schrijf ik er ook veel over op mijn blog. Het is zo zonde als je, net als ik, niet eens weet dat dit héél anders kan.

Mirjam -

Ik herken dit heel erg! Ik kwam mezelf tegen in vwo5 (ik was jong, I know). Ik fietste elke dag 15 km heen en terug, daarnaast deed ik elke werkdag een pittige workout. Ik studeerde keihard voor goede cijfers en werkte elke zaterdag van 9 tot 17. In de zomervakantie was ik toen zo hard ingestort. Ik kon alleen voor me uit staren, had nergens zin in, herkende mezelf niet meer (qua humeur/stemming) en had nergens meer energie voor. Nu, op de uni, bewaak ik mijn grenzen enorm goed en ben ik dankbaar dat ik deze les zo vroeg heb mogen leren.

Romy -

Wat een prachtig artikel en ik vind het vooral heel mooi om te lezen hoe je na die veel te drukke jaren hebt geleerd om aan te geven waar jouw grens ligt en meer naar je lichaam bent gaan luisteren. Het artikel zet mij ook aan het denken. Ik merk dat ik de laatste tijd veel te veel op mijn bordje heb gehad en een ster ben geworden in latten hoger en hoger leggen. Een van mijn doelen voor 2018 is dan ook leren ontspannen. Inderdaad om mijn lichaam (en geest) ook rust te gunnen en gezond te houden. Een flinke uitdaging, maar ik ben er hard aan toe 😉

Liset -

En dat is dus zo mooi aan het ‘ouder’ worden. Je leert wat niet werkt in het verleden en hoe je je daar anders moet in gaan opstellen. Vroeger ging ik ook maar door en door en zeker onder de druk van het studeren en met bijbaantjes geld verdienen. Ik ben daar toen ook hard onderuit gegaan en weet nu beter wat goed voor mijn lichaam is. Ik kan ook niet anders, want anders functioneer je gewoon niet meer. Heel knap hoe je je weg hierin gevonden hebt!

Tea -

Vond grenzen stellen vroeger zo lastig en ging net als jij tot het ongezonde door. Zo erg dat ik gewoon flauw viel in die periodes en dat ging ik jaren lang door. Nu lukt het sinds een jaar wel om grenzen aan te geven gelukkig maar lastig blijft het wel!

Syl -

Ik heb vrij duidelijke grenzen. Al helemaal wat werk betreft. Ik werk in het onderwijs en daar merk je gewoon hoeveel mensen er tegen een burn-out aan hikken of bezig zijn met reïntegratie. Ik ben onder mijn collega’s een van de weinigen die buiten werktijd (na 17:00 en in de weekenden en vakantie) geen mail opent en ook geen ‘werkjes’ gaat maken. Ook kom ik eigenlijk niet terug in de vakantie. Vaak tot ongeloof van collega’s. Ik ben er om 07:30 en om 17:00 trek ik de deur dicht, tenzij vergadering.
Ik heb mijn zaken op orde en ga vrij efficiënt met mijn werktijd om. Ik vind mijn werk leuk.
Ik HEB mijn werk, maar ik BEN mijn werk niet.

M. -

Ik vind dat echt knap! Ik werk in het onderwijs (als logopedist) en ik ken veel leerkrachten die langer doorwerken, in vakanties terugkomen etc.
Ik moet er zelf ook voor waken, je werkt zo makkelijk over je ‘grenzen’ heen!

Milou -

Heel herkenbaar, en wat heb je het allemaal weer mooi opgeschreven. In mijn eerste zwangerschap heb ik doorgewerkt tot ik letterlijk niet meer kon. Ik werd gedwongen met 32 weken te stoppen. Stoppen? Dat kon toch niet? Maar ik was op. Na al die jaren keihard bikkelen en tijdens een (pittige) zwangerschap alle ballen hoog willen houden, ging het niet meer. Sindsdien veel vaker mijn grenzen aangegeven maar ik vind het nog altijd moeilijk. Zeker in deze zwangerschap, die zo intensief is voor mijn lichaam waardoor het lijkt alsof ik steeds minder aan kan. Gisteren las ik nog ergens de quote, iets als ‘het gaat er niet om wat je meemaakt, maar hoe je er mee omgaat’. En toen dacht ik nog, zie je, ik ben gewoon te veel aan het zeuren, gewoon doorgaan. Maar je lichaam zegt zoveel! Balans is het juiste woord. Nu nog zien te vinden 😉

femketje -

het is zo belangrijk om naar je lichaam te luisteren! het is 1 van mijn goede voornemens om dat ook echt te doen en zo mijn grenzen aan te geven :)

Marije -

Mijn lichaam heeft mij gedwongen om grenzen te stellen toen ik uitviel. Ik ging altijd maar door en vergat mijzelf dan. Mijn lichaam is daardoor compleet overprikkeld geraakt en ik kon niets meer. Een harde wijze les

Loes -

Grenzen stellen vind ik wel wat lastig nog soms! Zeker de combinatie van mijn werk, studie en sociaal leven. De balans daar tussen vind ik best moeilijk en soms raak ik ook overweldigd door de druk, maar ik probeer steeds beter mijn grenzen daarin aan te geven!

Reageer ook