Radio Zwelg

Ik moest zo hard lachen toen een van mijn studiegenoten Radio Zwelg zei om uit te drukken hoe je soms kunt zwelgen in zelfmedelijden. Die uitdrukking is me sindsdien bijgebleven. We hebben allemaal de frequentie weleens op Radio Zwelg staan, toch?

Foto via Unsplash door Eric Nopanen

Ik denk op zich dat zelfmedelijden niet erg is. We balen allemaal wel eens van het een of ander en soms is het heerlijk om even te zwelgen in zelfmedelijden. “Waarom ik? Waar heb ik dit aan verdiend?!” Maar het is belangrijk om je er niet helemaal door op te laten eten. Dan gaat het je leven beheersen. Als je er achteraf, bijvoorbeeld de dag of week er na, niet met humor naar kan kijken en er anders tegenover kan gaan staan dan kan zelfmedelijden een enorme belemmering in je leven worden en behoorlijk wat schade aanrichten.

Misschien ken je het wel, mensen in jouw omgeving die niet af en toe eens zelfmedelijden hebben maar constant. Iedere dag lijken ze wel te zwelgen in zelfmedelijden en ligt de schuld altijd bij iemand anders. “Maar diegene heeft me dat aangedaan, ik kan nooit meer een normaal leven leiden dankzij hem. En zij heeft voor de zoveelste keer die afspraak afgezegd, terwijl ze weet dat ik hier thuis zit. Ze kan toch wel ruiken dat ik eenzaam ben?” Deze mensen lijken ook passief te worden in het leven en daardoor kunnen ze niet meer de verantwoordelijkheid nemen om er iets aan te doen. Dus je kunt als buitenstaander lullen als Brugman maar het gaat het ene passieve oor in en het andere weer uit.

Het ligt heel vaak aan de ander. Dat wil niet zeggen nogmaals dat je niet boos of verdrietig mag zijn. Dat moet je juist zijn en dat is alleen maar goed, maar het moet niet je complete leven gaan overnemen en beheersen. Dat is het moment waarop het niet goed gaat. Zelfmedelijden kan een enorme blokkade vormen in je leven.

Als je wegzakt in zelfmedelijden en de bekende slachtofferrol aanneemt, wordt het heel lastig om jezelf te helpen. Niet alleen voor anderen, maar ook voor jouzelf. Door het zelfmedelijden haal je jezelf heel erg omlaag. Je gevoel van eigenwaarde en respect voor jezelf kunnen steeds lager worden en dat is gevaarlijk. Want dan kunnen er ook nog eens suïcidale gedachtes ontstaan waarin je mee wordt gezogen. En dat is weer een heel nieuw dieptepunt.

Ik herken het zwelgen in zelfmedelijden zeker. Ik was ook eerst heel boos en verdrietig op alles wat mij overkomen was. Ik had ook de sterke overtuiging dat niet ik daar iets aan moest doen maar de ander. Die moest minstens ‘het spijt me’ zeggen. Ik kon mezelf volledig naar beneden halen als frequentie Radio Zwelg aan stond. En dat is echt verschrikkelijk. Je hoort het jezelf denken en je hoort ook hoe hard het is en dat het niet klopt, maar het valt niet te stoppen. Het volume van de frequentie staat op dat moment zo hard, dat je niets meer hoort = passiviteit.

Het boeit dan ook niet wat een ander zegt om je op te beuren, zij hebben het immers niet meegemaakt dus daar heb je als Radio Zwelg zijnde geen boodschap aan.

Wat je ook vaak ziet gebeuren is dat andere naasten afstand van diegene nemen als het zelfmedelijden heel lang duurt. Afstand van de zwelger. Ze kunnen niet door die dikke muur van zelfmedelijden heen komen en je bereiken. Wat vervolgens weer resulteert in die negatieve spiraal: “Zie je wel, die haat mij ook al en laat niks meer horen.” Hoe langer je wordt geleefd door zelfmedelijden, hoe meer je gebeurtenissen er bij gaat halen en uit gaat vergroten om vervolgens nog dieper weg te zakken. Daarmee maak je jezelf steeds tot een groter slachtoffer. En daar…daar kun je alleen zelf wat aan doen. Dat is iets wat je niet graag wilt horen, maar het is toch echt zo.

Uiteindelijk sta je zelf aan het roer van het leven en niet iemand anders. We maken allemaal moeilijke dingen mee in het leven, daar ontkom je niet aan. En daar mag je boos en verdrietig om zijn, maar laat het niet je leven beheersen. Daar is het leven te kostbaar voor. Om uit het zelfmedelijden te komen, moeten er een aantal dingen gebeuren.

1) Je moet het eerst leren begrijpen om te kunnen accepteren dat het er is. Stap 1 is altijd bewustwording. Let eens op welke momenten van de dag het zelfmedelijden plaats vindt. Zit er een bepaald patroon in? En als je merkt dat het er is, sta even stil en haal eens adem. Doe je ogen dicht en focus je op je ademhaling en verder niets. Laat gedachtes en gevoelens langzaam afdrijven en blijf focussen op je ademhaling. Leg je handen op je buik als dit je helpt en adem daar naar toe.

Vraag je eens af: Waarom doe ik dit? Wat brengt het me? Wat wil het me nu echt vertellen, welke boodschap zit er onder? Wat heeft het zelfmedelijden van mij nodig? Betekent het dat ik hulp nodig heb en/of moet luisteren naar wat ik diep van binnen echt wil? Is dat reëel en haalbaar?

2) Pas als je hier achter kunt komen, kun je langzaam accepteren dat het er is en kun je er serieus mee aan de slag. Het kan zijn dat je dan snapt dat er dingen zijn die je zelf moet gaan ondernemen. Thema’s zoals anderen vergeven, jezelf vergeven, loslaten, je passie (her)vinden. Therapie en/of vergevingssessies bij een coach kunnen hier heel goed bij helpen. Zo kun je de ander en jezelf vergeven, het verleden loslaten en je weer focussen op de toekomst. Waar word jij gelukkig van?

3) Zodra je jezelf bewust bent van een negatieve gedachte zet er eens een positieve tegenover. Schrijf eens je negatieve gedachtes op, lees ze eens. Ben je het hier nu echt mee eens of weet je diep van binnen dat dit een vervelende gedachte is die je dwars zit? Stel je voor dat iemand anders deze negatieve gedachte tegen jou zou zeggen, wat gebeurt er dan? Geef je ze dan gelijk of ga je er tegenin?

Wat voor gedachte zou je liever hebben? Schrijf deze er naast. Of als je niet zo van het schrijven bent, zeg het eens hardop. Laat je negatieve gedachtes eens op een andere manier binnenkomen. Wat vind je daar van, is dat terecht? Spreek een positieve gedachte uit voor jezelf. Wat zou je willen zeggen tegen jezelf? Of wat zou je willen dat anderen voor positieve dingen over jou zouden zeggen?

Ik kwam zelf pas uit mijn jarenlange zelfmedelijden toen ik professionele hulp kreeg. Waar ik te horen kreeg dat ik naar het verleden moest kijken en mocht gaan leren vergeven. Maar ook dat ik de verantwoordelijkheid moest gaan nemen voor mijn leven door mezelf serieus te gaan nemen. Pas toen zag ik het licht en ben ik er mee aan de slag gegaan.

En natuurlijk, heel soms steekt Radio Zwelg nog wel eens de kop op, het verschil is alleen nu dat ik weet hoe ik er mee om moet gaan. Het beheerst mijn leven niet meer en ik kan er nu achteraf om lachen. Humor is voor mij de manier om er ook mee om te gaan. En ook dat is bij zelfmedelijden zo: er is altijd een tegenpool in jou die je kan helpen er mee leren om te gaan. Een kwaliteit. Bij mij is dat humor om alles niet zo zwaar in te zien en het feit dat ik mezelf nu meer accepteer waardoor er meer zelfliefde is ontstaan.

Voorheen vond ik zelfmedelijden zelfs prettig, het voelde veilig en goed om mezelf naar beneden te halen. Het was eigenlijk voor mij de manier om boos te worden op de buitenwereld wat ik niet goed kon. Dus werd ik maar boos op mezelf. Maar nu ik mezelf meer accepteer en meer liefde voor mezelf als persoon heb, merk ik dat zelfmedelijden een oud patroon is wat niet meer bij mij past en wat ik naar vind. En daardoor kan ik er wat aan doen en heb ik uiteindelijk van zelfmedelijden geleerd wat ik echt waard ben en welke gedachtes ik serieus moet nemen.

9 reacties

Linda -

Zo herkenbaar! Radio Zwelg staat nu gelukkig alleen nog maar aan op de eerste dag van m’n menstruatie. Op dat moment sta ik het een ochtend toe, geef ik mezelf een schop onder m’n kont rond 11 uur en haal ik een reep chocolade, doe ik een dansje. Klaar! Mezelf er toe zetten om over te gaan naar de positive vibes.
Wat ik wel heel moeilijk vind is om om te gaan met vrienden/familie/collega’s die hier wel in blijven hangen. Het maakt je zo gelukkig als je je leven zelf in de hand hebt, je eigen positiviteit kan creëeren. Wil dat zo graag delen, maar dat lukt niet. Hoe zie jij dat? Uit je artikel lees ik afstand nemen. Lastig als je om iemand geeft.

Martine -

Ik zeg niet afstand nemen, maar dit is wat je wel vaak ziet gebeuren. Dat anderen er zo moe van worden, dat ze liever maar niet teveel meer bij die persoon op bezoek gaan. Of dat de juiste weg is, weet ik niet. Maar wat ik wel weet is: je bent niet iemands redder. Op het moment dat je je zo gaat gedragen, wordt de ander automatisch slachtoffer en vervul je eigenlijk diegene zijn/haar behoefte in dit geval: klagen. Want jij bent daar (om er misschien wat van te zeggen), dus ook een mooie klaagmuur voor de ander. Zeker in het geval dat iemand niet kan ‘horen’ wat jij zegt, dan komt het nog niet binnen en schiet je er dus helaas niks mee op om er iets van te zeggen of er in mee te gaan en diegene zijn/haar gevoel te bevestigen.

Het enige wat je denk ik kunt doen is het bij jezelf houden. “Ik merk dat ik (bv: graag even wat leuks wil gaan doen, zullen we..?)…” “Ik voel dat ik (bv: vandaag de energie niet heb om langs te komen/om dit gesprek te voeren)…” Zo val je de ander niet aan maar begrens je wel wat je aan kan of draai je het gesprek een andere kant op.

En wat je zegt: de sleutel tot een fijn leven zit niet in iemand anders zijn rugzak. Ze moeten het zelf doen en dat kan best wel lang duren, soms het hele leven.. Het is niet makkelijk soms om er mee om te gaan, maar wel mogelijk! 😉

Aca -

Radio zwelg..ooit stopte ik steevast mijn vingers in mijn oren. Slachtoffer zijn? Daar doe ik niet aan! Door schade en schande haalde ik mijn slachtofferrol uit het verdomhoekje en bevrijdde mezelf uit mijn eigen drama driehoek.
Radio Zwelg staat nu en dan aan, dan zet ik t volume extra hard en blèr ik lekker mee. Kan ik daarna weer verder met de orde van de dag 😊

Johanne -

Zelfmedelijden vind ik prima voor even, maar daarna is het tijd om er iets aan te doen! Ik snap het wel, want soms lijkt het makkelijker om op radio Zwelg te gaan staan, maar uiteindelijk is het denk ik de langste weg. Vroeger zat ik er vol mee, maar gelukkig kan ik dingen tegenwoordig een stuk beter relativeren waardoor mijn zelfmedelijden zich heeft geminimaliseerd! Fijn dat je humor nu als houvast hebt om ermee om te gaan. Humor is the best medicine :)

Syl -

Ik erger mij vrij snel aan mensen die te lang in de slachtofferrol blijven hangen. Dat negatieve zuigt zo veel en is vermoeiend. Elke keer als je iemand dan wilt helpen, krijg je geen energie terug of op zijn minst een verbetering van de situatie. Al is het maar tijdelijk….zoals bij Eeyore uit Winnie de Pooh ofzo

Syl -

En het blijven hangen is relatief….
Er over praten kan verwerking zijn of als het klagend is blijven hangen.
Er is wel een duidelijk onderscheid tussen deze twee.

Haydée -

‘Radio zwelg,’ wat grappig verwoord! Maar het is ook een mooie vergelijking, want je luistert er passief naar, zonder jezelf als een actor te zien die op actieve manier de situatie kan hanteren. Goed stuk!

Larissa -

Jeetje… wat weet je dit goed te verwoorden. Voor mij is radio Zwelg ook iets heel herkenbaars de laatste jaren. Tegenwoordig, na hulp gezocht te hebben, gaat het dan ook weer beter. Fijn om te lezen dat jij er zo goed mee om gaat nu. Dit geeft mij ook even houvast en het beeld dat het goed komt. Elke dag beter en vooral alles met veel humor proberen te benaderen.

Marije -

Radio zwelg .. goede benaming. Ik vind het lastig om met mensen om te gaan die zwelgen in hun slachtofferrol. Ik wil ze altijd door elkaar rammelen en zeggen dat zij de enige zijn die er wat aan kunnen veranderen.

Reageer ook